Sarani Halo Via Sakra, Hanoin Hikas Jesus Nia Terus & Rekunhese Ninia Salan

Imajem : Sarani Dili hala’o viasakra iha Golgota, Comoro, 03/04/2026.
SAP News TL , Dili : Sarani sira iha kapital Dili rihun ba rihun halo via sakra “hamutuk ita kontempla Jezus Kristu nia terus mate no moris hias hodi simu grasa no ksolok paskoa”.
Durante via sakra sarani sira halo orasaun, proseisaun no hananu hodi hanai ba Nai Jezus Kristu ne’ebé hetan kastigu hodi selu tusan ka sala umanidade nian.
Iha via sakra ne’e sarani sira refleta ba Nai Jerus Kristu nia futar liafuan hanesan :
1. “Aman, perdua ba sira basa sira lahatene buat sa mak sira halo” (Lucas 23:34). Liafuan ida ne’e hatudu domin no misericórdia boot. Maski Jesus hetan sofrimentu, nia husu Maromak atu perdua ema sira ne’ebé halo aat ba nia. Ne’e hanorin ita atu aprende perdaun, maski ema halo sala ba ita.
2. “Ohin ita sei hamutuk ho hau iha paraizu.” (Lucas 23:43)
Jesus koalia ho ema aat ida ne’ebé arrepende iha kruz. Liafuan ida ne’e hatudu katak Maromak nia miserikórdia la iha limite. Maski iha momentu ikus, ema bele hetan salvação se nia arrepende ho fuan no laran moos.
3. “Feto, ne’e ita-nia oan, hare’e ne’e ita-nia inan” (João 19:26–27). Iha ne’e, Jesus entrega nia inan ba dissípulu. Ne’e hatudu responsabilidade no domin família. Maski iha dor (kanek, moras no terus), nia hanoin nafatin ema sira ne’ebé nia hadomi.
4. “Ha’u-nia Maromak, tanbasá ita husik hau?” (Mateus 27:46). Liafuan ida ne’e hatudu dor espiritual boot. Jesus sente hanesan husik, maibé ne’e mos hatudu nia solidariedade ho sofrimentu ba ema hotu. Nia simu dor tomak atu salva humanidade.
5. “Hau hakarak bee.” (João 19:28). Ne’e hatudu katak Jesus ema loos, nia sente susar no hakarak bee. Maibé mos bele entende espiritualmente katak nia hakarak justisa no salvasaun ba ema sira.
6. “Hotu ona.” (João 19:30)
Liafuan ida ne’e importante tebes, tanba hatudu katak misaun Jezus iha mundu remata ona. Nia halo tuir Maromak nia planu atu salva ema hotu.
7. “Aman, iha O nia liman, hau entrega hau-nia espíritu.” (Lucas 23:46). Liafuan ikus ne’e hatudu konfiansa total ba Maromak. Jesus entrega nia-an tomak ba Aman. Ne’e hanorin ita atu fiar no entrega ita-nia moris ba Maromak.
Antes ne’e, Dom Virgílio hateten pascoa oferece naração ida triumfante, sai hanesan “sinal Esperança” ba ema barak, fo hanoin mai ita transformasaun no hahu foun fali pagina foun iha moris.
Pascoa mak festa ida nebe boot liu hotu iha Creda Catolica tamba ita comemora Jesus Cristo nia Ressureção. Lia fuan Pascoa mai husi lia fuan Grego no Latin Pascha, origen husi Hebraico Pesach: Pesach signfica “passagem”(la’o liu). Celebração nebe antiga liu hanoin fila-fila libertação povo Ebreu husi escravidão iha Egipto.
Passagem ida ne’e refere ba anjo sira nebe la’o liu odamatan Ebreu sira nia-uma hare marca bibi oan nia ran nebe kose hela iha odamatan, sira la halo a’at ba sira nia oan kwaik sira “primogenito”, maibe halo deit ba Egipto sira nia oan.
“Ohin loron hetan sentido foun ida ho Jesus nia terus, mate no moris hias. Furak oinsa mai ita ohin loron celebra Pascoa tamba continua sai fonte da Esperança, fonte da renovação: Iha mundo ida nebe marca ho violencia, funu, conflito, indiferenças, egoismo, fiar mihis, lakon fiar, no incerteza”. Hateten Dom Virgílio Cardeal do Carmo da Silva iha Lecidere, 01/04/2026.
Dom Virgílio hatutan pascoa oferece naração ida triumfante laos desesperação. Sai hanesan “sinal Esperança” ba ema barak, fo hanoin mai ita transformasaun no hahu foun fali pagina foun iha moris.
“Ita celebra Pascoa iha tempu udan, be barak halo ai sira buras no matak “sinal vida, moris”…ambiente ne’e mos convida ita atu hamatak no haburas liu tan, liu-liu “hahu moris foun” maski dala barak exige sacrificio no esforço pessoal. Tempo Pascoa, escola no instituação sira ferias iha semana santa, liu-liu iha triduum Pascoa nian”.
Ferias laos atu recopera deit serviço nebe ita la consegue halo iha semana tomak maibe ferias Pascoa iha convite especial ida atu familia sira halibur hamutuk, hanesan Familia Ebreu sira nian, familia escolante sira ho Nain feto iha cenaculo.
Cristo Moris Hakarak O Moris!
Atu Páscoa tinan ne’e sai biban graça nian hodi hafoun hikas ita nia domin ba Maromak no ba maun-alin sira. Papa Leão XIV mos mensagem Bispo sira Timor nian iha mensagem quaresma no Pascoa, husu “ita hamamuk-an atu rona Maromak nia futar liafuan hodi habadak ita nia nanal no ko’alia sukat, nune’e ita bele sai manu-ain esperança, paz no caridade”.
Atu complete ita nia participação iha tridum Pascoa, furak oin sa ita buka cumpre ita nia dever no obrigação Catolica: Confessa, via-sacra, missa sira iha tridum pascoa nian. Jesus Nia moris hias mak marka fatuk inan ita nia fiar nian nebe tau ita nia laran ba moris ida nebe sei la iha rohan
“Convite ida mai ita, Nai Jesus nia terus-mate no moris hias nian ne’e, diak mos oinsa familia buka tempu ruma hamutuk halo oração, hateke ba Jesus iha Cruz; Cruz mak sasukat boot liu hotu ona Maromak Nia domin mai ita.Maormak”.
“Harohan Maromak Oan ida nebe ita adora: hanorin ita hadomi, haraik an, paciencia, perdua no laran mos”honesto” ba malu mak dalan ba moris foun. Nia deit mak bele recupera buat nebe lakon tiha ona”. Kardeal sublinha
Tempu furak ida atu ita hametin liu tan ita nia domin no fiar iha momento ida iha nebe tentação no desafiu oi-oin nebe ita hasoru, relembra Papa Francisco nia Lia fuan “Lafaek” nebe balun mai maski koalia kona ba Maromak no Fiar maibe laos hametin ita nia unidade maibe sobu ona ita nia família sira.
Kardeal Timor-Leste ne’e tatoli ba foinsa’e iha tempo pascoa ne’e buka fo netik tempo oituan ba Maromak.
“Tempu juventude, idade ida nebe importante liu hotu iha ema ida nia moris, Maromak hakarak tebes atu tama maibe dala ruma ita mak la fo fatin ba Nia. Pascoa mak oportunidade ba renovação ne’e. Jesus moris hias, Nia hakarak foinsa’e moris! Dalan ida mos mai ita hafoun ita nia compromisso ba Paz”.
Pascoa ne’e keta haluha reza ba Paz iha Medio Oriente, hanoin kona ba labarik no foin sa’e sira nebe sai vítima ba funo ida ne’e. foinsa’e doben sira mai no buka atu sai bada’e nain ba Damen nian iha ita nia rain, nune’e mos iha mundo.
Atu compromisso ne’e ita halo duni serio, hau hakarak fo hanoin tan CET nia mensagem sarani sira: “Eucaristia mak aihan moris klamar nian hodi hakbi’it ita hakat sai hosi nakukun sala nian ba moris foun Páscoa nian nebé Jesus soi ona ho nia mate”. Nia realsa
“Ema Páscoa nian mak Ema Eucaristia nian. La to’o atu celebra no simu de’it Eucaristia. Ita precisa hola parte ativa no consciente, katak, Eucaristia mak banati kmanek saran- An nian”.
“Ha’u hakarak hato’o hau nia boas festa santa pascoa nian ba sarani doben hotu, hahu ho husi rai laran, ba too timor oan namkari iha mundo tamba buka moris nune’e mos matenek. iha jesus nia moris hias ita houto mesak ida deit, feliz pascoa”.
Foto : Team Sapnews.com


