Estudante Tur Deit Iha Rai Hodi Tuir Prosesu Ensinu, UJESMA Krítika Ministériu Edukasaun

Imajem : Estudante tur iha rai hodi tuir prosesu ensinu aprendizagem.

SAPNewsTL, Dili : União Juventude Suku Mau-Nuno (UJESMA) diskorda Ministériu Edukasaun (ME) nia deklarasaun kona-ba kondisaun eskola Paralelu Dugau ne’ebe ho kondisaun diak maibe realidade eskola refere infraestrutura aat, falta ekipamentus hanesan meza, kadeira no biblioteka hodi difikulta estudante hamutuk ualunulu resin-ida nia ensinu apredizajen.

Marciana da Conceição – SAP News TL

Portavoz Julino Maia de Araujo hateten, UJESMA hanesan organizasaun juvenil ida ne’ebé hamri’ik ho nia karakteristika nu’udar organizasaun independente no apartidaria, ho pozisaun hanesan instrumentu atu defende no promove justiça iha Suku Mau-Nuno.

União Juventude Suco Mau-Nuno realiza komunikadu imprensa hodi diskorda ba Ministério Educação, ligadu ba informasaun ne’ebé Jornal Independente publika iha dia 19/02/2026 kona ba kondisaun eskola Paralelu Dugau.

Saida mak Jornal Independente publika ne’e kondisaun real ne’ebé mak estudante sira infrenta iha prosesu de aprendizagem. Eskola Paralelu Dugau la’os konstrui husi Ministério Edukasaun.

“Eskola refere konstrui husi vontade no kosiensia inan-aman no Professores sira nian, tamba, estudantes sira ne’ebé hela iha Aldeia Mau-Suka labele atu asesu ba eskola EBF 1.2.3 Martinho de Araújo Mau-Nuno tamlnba distansiamentu ne’ebe do’ok, kondisaun estrada la di’ak inklui laïha transporte atu tulun estudante sira ba partisipa aula”. Deklara Portavoz Julino Maia de Araujo iha Jardim 5 Maio, 25/02/2026

Ligadu ho kondisaun la di’ak hirak ne’e maka forma konsiensia inan-aman no professores sira nian hodi konstrui eskola Paralelu Dugau iha fulan Janeiru tinan 2017, Eskola Paralelu Dugau nu’udar rezultadu husi kondisaun moruk no tristeza neʼebé tinan barak ona povu ki’ik no ki’ak nia-oan hasoru iha Suku Mau-Nuno.

Problema ne’ebé mak estudante no professores sira hasoru iha eskola no antes ba eskola mak hanesan tuir mai :

  1. Kondisaun estrada diresaun husi aldeia Mau-Suka ba eskola, difikulta tebes movimentasaun ema nian liu-liu labarik sira ne’ebé ho idade ki’ik, susar atu ultrapasa tanbá tahu-naruk, bainhira udan-been tun rai. Ho nune’e, rekomenda hela ba parte neʼebé toma responsabilidade ba asuntu infraestrutura bele anota preokupasaun ne’e.
  2. Depois de ultrapasa husi tahu naruk to’o ba eskola, problema ida ne’ebé estudante no professores sira sei hasoru maka, kondisaun eskola ne’ebé grave no la tulun estudantes no professores sira atu fahe siensia ba malu. Tamba, eskola didin de’it uza kalen, labele atu salva bainhira udan bo’ot.
  3. Problema seluk tan husi estrada no kondisaun eskola, maka laiha kadeira no meza ne’ebé sufisiente atu fasilita estudante sira. Ida ne’ebé triste no lamentavel lo’os maka, estudante sira tur iha rai hodi tuir aula, iha influensia bo’ot hamosu deskonsetrasaun estudante nian iha prosesu aprende.
  4. Eskola laiha bibleoteka ba estudantes sira, oinsa estudante sira bele asesu livru, enkuantu laiha bibleoteka? Entaun, ida ne’e hanesan TPC ba Ministériu edukasaun. Buka mekanismu ne’ebé nato’on hodi hatan ba kestaun sira ne’e.

Kestaun hirak ne’ebé hatu’ur iha leten, UNESMA konsidera ne’e realidade, la inventa ou nein manipula. Ida ne’e maka faktus konkretu ne’ebé Jornal Independete Publika iha dia 19/02/2026, ikus mai, hetan kedas reazen husi Ministério Edukasaun ba Jornal Independete katak, Notísia ne’ebe mak Jornal Independente publika ne’e la lo’os ka inventa, tanba kondisaun eskola paralelu Dugau ne’e di’ak no bele utiliza.

União Juventude Suco Mau-Nuno rekomenda ba ME atu solusiona lalais problema tolu hanesan; konstrui eskola foun, fasilita kadeira no meza tuir kuantidade estudante no mos kria bibleoteka ne’ebé sufisiente ba estudante sira.

Ligadu ho publikasaun antes (19/02/2026), Ministério Educação katak klase paralelu Dugau nia estudante sira iha “estuda iha eskola aat ne’e lalos”. Sita Média ME

Ekipa téknika husi Gabinete Relasaun Públika halo ona kontatu ho Superintendente no Diretór Serbisu Edukasaun Munisipál Ainaro hodi komfirma katak, loos duni eskola refere hari’i husi komunidade sira atu fasilita estudante sira-nia prosesu aprendizajen iha Suku Maununu Munisípiu Ainaru. Tanba estudante balu ne’ebé hela dook husi eskola EBF 1.2, nune’e komunidade sira hamutuk deside loke klase Paralela iha Dugau.

Atu hatán mós ba preokupasaun públiku nian katak; Serbisu Edukasaun Munisípiu Ainaro mós informa ona mai dehan antes ne’e ekipa tékniku sira husi Ministériu Edukasaun ba haree tiha ona atu haruka materiál konstrusaun nian ba hodi hadi’a eskola refere.

Tuir informasaun husi Diretór Serbisu Edukasaun Munisipál Ainaro informa katak klase paralela Dugau, husi EBF 1.2.3 Martinho de Araújo Ainaro, no kompostu husi estudante Pré-Eskolár na’in 31 Síklu 1 no 2 hamutuk estudante na’in 71. No eskola refere harii iha tinan 2018.

Share This

COMMENTS