Eukarístia Hatudu Presença Jesus Nian, Fo Forsa & Hafoun Sarani Iha Mundu Ne’ebe Kontinua Muda”

SAPNewsTL, Dili : Dom Virgílio Cardeal do Carmo da Silva parabeniza sarani sira tanba partisipa proseisaun “Corpo de Cristo”, Jesus prezente iha sakramentu eukaristia hatudu ai-han atu nia bele sai ida de’it ho ita, forsa no renova ita, fó vontade mak ita atu buka nafatin moris hanesan Maromak oan loloos iha mundu ida ne’ebé kontinua muda”.

“Ohin sai hanesan momentu furak ida mai ita atu buka hamutuk haklean liu tan iha ita-nia neon no fuan, prejente bo’ot iha eukaristia ne’ebé ita nain Jesus kristu fó hela mai ita atu kontinua sustenta ita-nia isin no klamar ho forsa kontinua la’o ba oin fiel ba Maromak”. Hateten Dom Virgilio Cardeal do Carmo da Silva iha Lecidere, 04/06/2026.

‎Iha primeira leitura, Maromak fó han ninia povu iha rai-fuik, oferese manan husi lalehan atu sustenta sira, jestu ida ne’e hatudu sinal maromak ninia proximidade, maromak hela ho ita, la’o ho ita  nafatin hamutuk ho ita nafatin, deseju boot ida ba maromak atu besik mai ita leet.

“‎Ha’u mak paun moris tun husi lalehan, ema ne’ebe mak han paun ne’e moris ba nafatin, promesa ida ba moris rohan-laek, moris ida naresin ho esperansa, moris ne’ebé folin no as liu ita-nia terus no susar loron-loron nian”,

Iha segunda leitura São Paulo sublina, eukaristia ninia diak iha ema nia moris, hatudu uniaun no oferese salvasaun ba mundu.

“Kàlise ne’ebé mak ami bensa laos ida de’it ho kristu nia ran, paun ne’ebé ami fahe laos ida de’it ho kristu nia isin, efeitu rua eukaristia nian mistiku no komunitaria, liafuan rua ne’e efeitu mistiku, ita mós bele hanaran efeitu espiritual eukaristia, kalis sira ne’ebé foin bensa no paun ne’ebé fahe iha ne’e ita ko’alia kona-ba uniaun ba Kristu ne’ebé ho tua oferese ba mundu nia salvasaun”. Dehan Dom Virgílio

Virgílio Kardeal hatutan ‎Jesus prezente iha sakramentu eukaristia hatudu ai-han atu nia bele sai ida de’it ho ita, forsa no renova ita, fó vontade mak ita atu buka nafatin moris hanesan Maromak oan loloos iha mundu ida ne’ebé kontinua muda”.

“Situasaun ida ne’e husu saida husi ita, ita-nia disponibilidade atu ita hatene husik ita-nia aan ba iha Jesus, parabens tanba loron ida ne’e sai tiha ona tradisaun, tinan-tinan ita-nia númeru ba prosesaun aumenta ba nafatin katak ita ida-idak sente ona importánsia eukaristia loron ida ne’e kona-ba Jesus nia futar isin no raan iha ne’ebé la’o hamutuk ho ita”.

“Ita mós husik ita-nia aan, husik ita-nia preokupasaun sira dalaruma ita mai udan maibé ita la’o nafatin wainhira ho loron manas mós ita la’o nafatin tanba ho ida ne’ebé ita adapta. ‎Ita fiar katak iha nia mak ita bele husik ita-nia aan atu transforma ita-nia hanoin, ita-nia hahalok sira, se lae selebrasaun eukaristia ne’ebé ita hola parte lorloron sai hanesan riti mamuk ida”.

“Ha’u-nia obrigasaun nu’udar sarani ha’u ba misa maibé iha laran mamuk, laiha fuan ida, dalaruma mós misa ne’e hanesan obrigasaun, ita kumpri de’it razaun sosial, kultura no buat hirak ne’e hotu maibé misteriu ne’ebé iha bolu, ita atu fó duni atensaun ba Jesus nia prezensa real iha eukaristia, tan ne’e mak ita barak la’o tuir nia tanba nia prezensa mak hanesan ai-han ba ita ida-idak”. Nia sublinha

Iha ‎efeitu komunitaria, Saun Paul hatudu liafuan hirak tan iha de’it ai-han ida ne’ebé wa’in tebes halo isin ida de’it, ida ne’e trata ba kominiaun ida resíproka ba ema ne’ebé iha komunitaria. “Ohin ita-nia prosesaun tun mai imajina ita ne’ebé la’o ho kultidaun boot ida ne’e halo di’ak no ema hotu reza no disiplina ho ida-idak iha nia papel atu halo maibé hotu-hotu ho razaun ida de’it hodi fó ita-nia aan ba momentu ida-ne’e sai furak liu tan”. Nia konsidera

“‎Nia prezensa iha ita-nia leet, halo ita sai isin ida de’it ba Kristu nia prezensa, ita hotu sai maun alin bin feton hanesan Saun Paul dehan paun ne’ebé silu no fahe ba ema hotu no han hemu Kristu nia futar isin no raan. Komunga Kristu nia futar isin sei la’o ho unidade, komunga Kristu nia futar isin halo ita sai la’os de’it nia lalatak maibé ilas rasik, entaun ita ne’ebé komunga sai ida de’it ho nia hanesan ai-han ne’ebé ita han sai ida de’it ho ita-nia isin”.

“Nune’e mós Kristu ne’ebé ita komunga, wainhira ita sei lao iha rai ne’e la haketak ho nia, no ida ne’ebé ita simu soi duni atu ita bele fó sasin iha ita-nia moris ho ida ne’ebé ita simu halo ita sai ida de’it ho nia no nia mós halo ita sai ida de’it ho ita-nia maun alin sira”.

Selebrasaun loron ohin nian lori fila fali ezame konsiénsia ida kona-ba ida-idak nia moris nu’udar sarani, eskolante Kristu ninian ida ne’ebé fiar iha Kristu nia liafuan ha’u mak paun moris nia hodi han no hemu ha’u nia raan sei moris ba nafatin”.

Dom Virgílio hatutan ‎buat ne’ebé sarani presiza lori iha selebrasaun ida ne’e dahuluk “konvida ita ida-idak atu sente katak loos duni ita ne’ebé tuir Jesus, ita presiza apoiu espiritual ida hanesan ita-nia isin presiza hahán, ita-nia espiritu mós presiza hahán espiritual ida ne’ebé bele kontinua fó forsa ba ita atu hamrik metin”.

“‎Daruak, tan Kristu wee matan moris konvida ita mós nafatin hakbesik ba nia hanesan nia rasik ohin dehan paun moris, rekoñese nia hanesan wee matan espiritual ne’ebé transforma ita-nia perspetiva sira”.

“Ita-nia prioridade wainhira ita iha Kristu mak etika ida-ne’ebé ita komunga no ita lori prioridade mós la’os tan de’it mundu ne’e nia hakarak maibé prioridade mós tuir Kristu ninia hanorin no hakarak sira tanba Kristu motiva ita atu hakiak fiar husi kominiaun atu simboliza koneksaun ne’ebé klean ho Kristu hodi partisipa iha sakramentu”.

Dom Virgílio akresenta, ‎moris iha unidade ho ema seluk, hatene mós hatan ba hamlaha espiritu ninian, hatene rekoñese hodi fó resposta ba espiritual nia hamlaha, fo hanoin mós parokia sira iha festa Corpo Sangue ninian, sarani barak mós hakbesik aan ba konfesa tanba sarani sente katak konfesa la’os de’it iha paskua no natál tanba sarani sira mós sente duni hamlaha.

Oinsá mak moris nafatin iha Maromak nia prezensa, ita tenke haketak aan, se ita iha konsiensia ida nakonu ho pekadu mak ita ida-idak hatene haraik aan buka nafatin Maromak ho ida mak ita bele dehan uniaun ho Kristu. Nune’e mós ho ai-han ne’ebé ita simu hamutuk ho kominiaun.

“Kristu halo ita moris hanesan maun alin no bin feton ne’ebé hanaran komunidade sarani, kreda mak halo eukaristia hanesan Santu balun dehan furak liután eukaristia mak halo kreda no loke dalan ba nia misaun ida ne’e mak misteriu kominiaun eukaristia simu Jesus tanba nia transforma ita”.

Proseisaun no selebrasaun ne’ebe organiza hosi Archedioseze Metropolitanu Dili ne’e hetan partisipasaun maksimu hosi sarani sira rihun ba rihun hodi demostra sira-nia devosaun, fiar no identidade nu’udar Maromak oan.