Dezenvolve Kunhesimentu Téknika Profissional, Timoroan Tuir Formasaun Mídia Iha Beijing

Imajem : Jornalista timoroan iha Beijing, 16/07/2026.
SAPNewsTL, China: Jornalista timoroan husi mídia konvensional no plataforma online hamutuk ruanulu resin-haat (24) partisipa abertura programa formasaun pratikante media no dezenvolvimentu média iha Beijing, China.
Programa ne’e organiza hosi Institute of International Studies and Advanced Training (IISAT) ne’ebé kolabora ho China International Communications Group (CICG), liuhosi kooperasaun entre Embaixada Repúblika Populár Xina iha Timor-Leste no Governu Timor-Leste, liuhosi Sekretaria Estadu Komunikasaun Sosiál (SEKOMS).
Adjuntu Diretor CICG IISAR Zhu Zhonshu hato’o boas vindas ba jornalista timoroan sira ne’ebé hala’o viajen naruk hodi to’o iha China hodi tuir formasaun ne’ebe sira organiza.
“Uluk nanain, hodi ami nia Institutu nia naran hato’o boas vindas ba maluk sira hotu husi Timor-Leste ne’ebé partisipa iha seminariu ida ne’e. Obrigado ba halo viajen naruk ba Xina, no ha’u espera katak ita-boot sira nia viajen di’ak”. Dehan Adjuntu Diretor CICG IISAR Zhu Zhonshu liu husi nia diskursu iha salaun Beijing Ziyu Hotel, Beijing, 16/07/2026.
Adjuntu Diretor CICG IISAR Zhu Zhonshu hateten seminariu ne’ebé sira organija hodi hari ponte liuhosi interkámbiu mídia, tulun jornalista timoroan sira hodi aprende viajen modernizasaun Xina nian.
“Organiza semináriu ne’e, ami hakarak atu tau iha prátika konsensu importante ne’ebé líder sira hosi ita-nia nasaun rua hetan, harii ponte liuhosi interkámbiu mídia, no tulun ita-nia maluk sira hosi Timor-Leste atu hetan komprensaun kle’an liután kona-ba viajen modernizasaun Xina nian”.
“Hamutuk, ita bele fahe istória sira kona-ba kooperasaun Xina ho Timor-Leste no benefísiu mútuo sira, no kontribui ba harii komunidade ida ne’ebé besik liután ho futuru ne’ebé fahe liuhosi kbiit mídia nian”. Nia subliña.
Nia afirma, “ho lasu istóriku ne’ebé kle’an no amizade ne’ebé naruk, Xina no Timor-Leste sai forsa importante hodi promove dezenvolvimentu koordenadu rejionál no kooperasaun dezenvolvimentu iha rejiaun Ázia-Pasífiku.
“Wainhira ita halibur iha Pekin, ita ho laran tomak hein atu hakle’an liután ita-nia amizade tradisionál no aproveita oportunidade ida-ne’e atu loke janela ida ba ita-nia belun sira husi Timor-Leste atu hetan komprensaun kle’an liután kona-ba Xina, enkuantu hari’i ponte ida ba konfiansa mútua, aprendizajen mútua, inkluzividade, no progresu komún”.
Nia hatutan, simu jornalista timoroan hodi espresa hanoin ho livre no troka istoria sira kona-ba koperasaun ho Xina.
“Ami simu ita-boot ho laran-manas atu espresa ita-boot nia hanoin sira ho livre, fahe ita-boot nia esperiénsia no hanoin sira, no troka istória sira kona-ba kooperasaun ho ami. Liuhusi troka ideia sira, ami hein atu aprofunda komprensaun mútua no harii konsensu boot liután liuhosi kooperasaun prátika”.
Xefe ekipa jornalista Augusto Sarmento dos Reis hateten, konteudu ne’ebé jornalista sira sei aprende maka dezenvolvimentu Xina nian iha tempu pasadu to’o mai agora.
“Konteudu ne’ebé jornalista timoroan sira sei aprende maka China modernu, oinsa China bele dezenvolve aan husi pasadu to’o mai prezente, jornalisra sira bele haree direita China nia dezenvolvimentu to’o ona iha nivel ida-ne’ebe”.
“Aleinde formasaun sira mos sei halo vizita ba sidade seluk hodi haree ho matan kona-ba rezultadu husi kooperasaun China ho ASEAN rasik”.
Augusto Sarmento espera jornalista sira sei aprende ho didiak hodi hetan esperiensia husi lisaun sira ne’ebé maka sei fo husi matenek nain sira iha China, nune’e bainhira fila ba Timor bele iha ona konhesimentu oituan kona-ba China ohin loron, nia relasaun ho Timor-Leste, ASEAN no China nia relasaun ho mundu , liu-liu oinsa lisaun sira ne’e bele ajuda timoroan sira bele dezenvolve aan no aumenta sira-nia kapasidade.
Reprezentante jornalista sira Zezito da Silva agradese ba governu Xina no Timor-Leste ne’ebé disponibiliza jornalista timoroan sira hodi tuir formasaun iha Xina.
“Ha’u agradese ba Governu China no Guvernu Timor-Leste liu husi Sekretáriu Estadu Komunikasaun Sosiál ne’ebé maka disponibiliza jornalista timoroan sira hodi mai tuir formasaun iha China”. Dehan Zezito da Silva
Nia akresenta programa refere importante tebes ba jornalista sira, oinsa bele aumenta kapasidade jornalista timoroan kona-ba asuntu kultura, dezenvolvimentu Xina no asuntu sira seluk tuir ajendamentu ne’ebé sira prepara ona.
“Programa ida-ne’e importante tebes ba jornalista sira ho nia objetivu sentral maka oinsa bele aumenta kunhesimentu jornalista timoroan sira iha area hotu-hotu, hanesan iha ajenda ne’ebé toka mos kona-ba asuntu komunikasaun sosial nian no mos oinsa maka hatene diak liu-tan kona-ba kultura China nian no sei iha tema sira seluk”.
Zezito afirma, Timor-Leste ne’ebé sai ona membru plenu ASEAN kooperasaun no kolaborasaun entre nasaun sira seluk importante tebes, oinsa bele kapasita jornalista diak-liu tan iha futuru.
“Ita hotu hatene katak Timor-Leste sai ona membru plenu ba ASEAN, kooperasaun no kolaborasaun entre nasaun sira ho Timor-Leste, ida-ne’e pertinente tebes ba ita liu husi programa sira nee bele kapasita jornalista sira diak liu-tan ohin no ba futuru”.
Entretantu, jornalista sira hamutuk sanulu-resin haat (24) ne’ebé partisipa formasaun iha Xina mai husi mídia konvensional no plataforma online sira hanesan Ajénsia TATOLI, RTTL, SAPNews, TVE, SMNews, GMN, Dili Post, Timor Post, STL, Independe no Lafaek News ne’ebé akonpaña direta husi Asesor Imprensa no Media SECOMS.


