Ho Matan-Ween, Povu Timor Akompanha Kadaver Saudozu Lu Olo Ba Nia Rezidénsia
Imajem : Espesial
SAPNewsTL, Dili : Povu Timorense hamutuk lider resisténsia no antigus kombatente sira simu Kadaver Eis Presidente Saudozu Francisco Guterres Lu-Olo ho matan-ween, kari ai-funan no fo omenagem ho laran triste.
Bainhira Kadaver Saudozu Francisco Guterres Lu Olo, ne’ebé akompanha hosi faluk no oan sira, família sira no Sekretáriu Jeral Partidu Frente Revolusionáriu Timor-Leste Independente (FRETILIN) Mari Alkatiri to’o iha Aeroportu Presidente Nicolau Lobato Comoro, Dili iha tuku 06:50 oras dader.
Tuir mai entrega husi Ospitál Prince Court-Malázia ba família, no família kontinua entrega ba Estadu liu husi Instituisaun FALINTIL- Forsa Defesa Timor-Leste (F-FDTL) hodi fó Guarda de Honra ba Saudozu iha aeroportu.
Hafoin F-FDTL fo guarda de onra ba maktoban, tuir mai translada ba nia rezidénsia Farol hodi halo velória durante loron tolu ba Saudozu Francisco Guterres Lu Olo molok halot ba nia deskansa fatin ikus, iha loron 26 Junhu 2026.
Bainhira la’o iha dalan, populasaun sira forma naruk husi aeroportu Nicolau Lobato to’o Farol Dili, iha luron komunidade sira tanis no kari ai-funan ba Kadáver Saudozu Lu Olo no fo omenajem.
Bainhira to’o iha Comité Central FRETILIN (CCF), Militante sira ho kamizola, badeira no ai-funan hodi tanis no fo omenajem ba Saudozu Francisco Guterres Lu Olo.
Poezia : Adeus, Saudozu Francisco Guterres Lú-Olo
Kalan ne’e, lalehan Timor ranesan lakon fitun ida, Anin malirin rai Ossu borus dada besik.
Nutisia tristeza kamat fuan nalo laran-moras, Katak Manu-Aman rai Lorosa’e fila ona ba Maromak nia liman, husik hela lembransa murak naresin ba ita nobun mak koñese no besik Nia.
Nia mak Aman Saudozu Dr. Francisco Guterres Lú-Olo.
Iha rai simples Viqueque nian mak ita moris mai,
la’ós husi uma-boot ka riqueza mundu nian,
maibé husi povu ki’ik nia mak susar no terus hafalun.
Husi ne’ebá mak ita sa’e, sai oan Timor-oan ida
ne’ebé lori mehi povu nian ba realidade,
iha tempu ne’ebé nasaun sei hela iha moras no susar.
wainhira emar wa’in hili helik-an husi anin-boot,
Ita hili dalan tama sai fohon no ailaran fuik,
Hamaluk ho abu-abu, udan no anin kalan nia luut.
Hamutuk ho kompañeiru wa’in iha luta,
Ita-Boot fó-an sai roman no esperansa ba luta ne’ebé atu mate,
Ba futuru Timor ne’ebé prepara ba jerasaun foun hodi goza ho responsabilidade.
Ó duni mak Saudozu…
Saudozu ne’ebé firme, prontu, la hakiduk
Forsa tebes dalan ne’ebé Ita la’o nodi luta ba Ukun rasik-an.
Dalan ida ne’ebé nakonu ho raan, ruin no tristeza
Ne’ebé hamaluk povu timor-oan mak luta iha filleira Ukun Rasik-an
Maske dalan naruk triste no fitar ne’e nakonu ho mistériu
Maibé Ita-Boot hamriik metin nafatin,
Tanba luta ba independénsia, la’ós de’it liafuan ida,
maibé dignidade no destinu nasaun ida nian.
Maske Ita-nia maluk wa’in monu iha luta,
Inan wa’in lakon nia-oan,
Labarik wa’in moris lakon aman inan nia haksolok no haku’ak.
Maibé iha kanek boot nia laran, ita mantén fiar katak loron ida
Luta ba Liberdade nian sei mosu iha rai Timor Lorosa’e.
Wainhira loron no fitun murak ne’e to’o,
Ita la husu koroa ka hahii-an.
Ita hili sai servidór povu ho fuan domin,
Organiza Uma Nasaun ne’ebé foin harii,
Tau fundamentu Estadu nian ho matenek no ne’on moos,
atu jerasaun tuir mai tuba metin hamriik hateke dok ba Timor-nia di’ak.
Husi aaswa’in iha ai-laran,
Ita-Boot sai lideransa,
Lidera husi iha Parlamentu,
Sai guarda Konstituisaun, to’o ikus povu fó fiar ba ita
Sai Aman Nasaun nu’udar Prezidente Repúblika.
Maibé murakmida iha fuan mak
Kadeira Poder mak Ita-Boot iha la troka ita nia fuan ba Povu Lian La’ek.
Ita nafatin Lú-Olo ne’ebé simples,
ne’ebé komprende povu ki’ik nia hamlaha,
Ne’ebé hatene susar moris nian,
ne’ebé fiar katak unidade forte liu duke fahe malu,
no diálogu di’ak liu duke violénsia.
Ohin loron ami hotu nia haksolok laek duni ona….
Ami-fuan hakilar tanba ami lakon Ita-Boot ,
ne’ebé durante tempu naruk sai parte ida husi istória ami nia moris.
Ami lakon lian ida ne’ebé fó hakmatek,
lakon oin ida ne’ebé hanorin ami kona-ba sakrifísiu.
Kalan kotuk, bainhira notísia ne’ebá to’o,
matan-been monu laiha dalan atu tahan.
Iha uma simples sira, iha sidade no suku sira,
iha veteranu, estudante, to’os-na’in no povu tomak nia laran,
iha sentimentu hanesan de’it: Timor lakon ona nia oan di’ak ida.
Maibé mate la bele manán ita nia legadu.
Isin bele fila ba rai, maibé ita-nia espiritu sei moris nafatin,
iha bandeira ne’ebé tatoli aas,
iha hino nasional ne’ebé ami hananu,
no iha foinsa’e Timor hotu nia mehi atu dezenvolve nasaun.
Adeus….
Adeus Saudozu Francisco Guterres Lú-Olo.
Ita kumpri ona ita-nia misaun ho dignidade no onra.
Minutu ne’e Aaswa’in naresin mak uluk ona ba Maromak, hein hela ita iha prezensa,
Iha ne’e ami mak laran triste no fuan lakon
sei rai metin ita-nia mehi no luta.
Deskansa iha dame Saudozu Francisco Guterres Lú-Olo, Rai mak uluk ita defende ho korajen, liu-an rasik. Sei hamnasa kontenti simu Ita-Boot
Ami lubuk ne’e sei hanoin ita la’ós ho desesperu,
Maibé ho Respeitu ne’ebé laiha rohan.
Saudozu Francisco Guterres Lú-Olo,
Ita la’ós de’it Prezidente ba Dahuluk-nia.
Ita la’ós de’it lider luta ida.
Ita mak parte ida husi klamar no mehi Povu Timor-Leste nian.
Adeus…..Adeus Saudozu Francisco Guterres Lú-Olo,
Ita nia naran sei moris nafatin,
Ita-nia memória sei la mate hodi oin
Metiaut, 22 / 06/ 2026
Oras : 23:23-00:25
Husi Poetiza : Alexandra Tilman
